(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.259. అధ్యాయః 259
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
వాయునా హైహయంప్రతి కశ్యపచరిత్రకథనం॥ 1 ॥ తథా ఉచథ్యోపాఖ్యానకథనారంభః॥ 2 ॥ సోమేన భద్రాభిధాయాః స్వకన్యాయా ఉచథ్యాయ భార్యాత్వేన ప్రదానం॥ 3 ॥ పూర్వమేవ తాం కామితవతా వరుణేన విజనే తస్యా అపహరణం॥ 4 ॥ నారదాత్తచ్ఛ్రుతవతోచథ్యేన కోపాత్సముద్రే శోషితే భయాద్వరుణేనోచథ్యాయ పునర్భద్రాప్రత్యర్పణం॥ 5 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

వాయురువాచ।

ఇమాం భూమిం ద్విజాతిభ్యో దిత్సుర్వై దక్షిణాం పురా।
అంగో నామ నృపో రాజంస్తతశ్చింతాం మహీ యయౌ॥ 13-259-1(91803)
ధారిణీం సర్వభూతానామయం ప్రాప్య వరో నృపః।
కథమిచ్ఛతి మాం దాతుం ద్విజేభ్యో బ్రహ్మణః సుతాం॥ 13-259-2(91804)
సాహం త్యక్త్వా గమిష్యామి భూమిత్వం బ్రహ్మణః పదం।
అయం సరాష్ట్రో నృపతిర్మార్భూదితి తతోఽగమత్॥ 13-259-3(91805)
తతస్తాం కశ్యపో దృష్ట్వా వ్రజంతీం పృథివీం తదా।
ప్రవివేశ మహీం సద్యో యుక్తాత్మా సుసమాహితః॥ 13-259-4(91806)
ఋద్ధా సా సర్వతో జజ్ఞే తృణౌషధిసమన్వితా।
ధర్మోత్తరా నష్టభయా భూమిరాసీత్తమతో నృప॥ 13-259-5(91807)
ఏవం వర్షసహస్రాణి దివ్యాని విపులవ్రతః।
త్రింశతం కశ్యపో రాజన్భూమిరాసీదతంద్రితః॥ 13-259-6(91808)
అథాగంయ మహారాజన్నమస్కృత్యి చ కశ్యపం।
పృథవీ కాశ్యపీ జజ్ఞే సుతా తస్య మహాత్మనః॥ 13-259-7(91809)
ఏష రాజన్నీదృశో వై బ్రాహ్మణః కశ్యపోఽభవత్।
అన్యం ప్రబ్రూహి వా త్వం చ కశ్యపాత్క్షత్రియం వరం॥ 13-259-8(91810)
తూష్ణీం బభూవ నృపతిః పవనస్త్వబ్రవీద్వచః।
శృణు రాజన్నుచక్ష్యస్య జాతస్యాంగిరసే కులే॥ 13-259-9(91811)
భద్రా సోమస్య దుహితా రూపేణ పరమా మతా।
తస్యాస్తుల్యం పతిం సోమ ఉచథ్యం సమపశ్యత॥ 13-259-10(91812)
సా చ తీవ్రం తపస్తేపే మహాభాగా యశస్వినీ।
ఉచథ్యం తు మహాభాగం తత్కృతే వరయత్తదా॥ 13-259-11(91813)
తత ఆహూయ చోచథ్యం దదామీతి యశస్వినీం।
భార్యార్థే స చ జగ్రాహ విధివద్భూరిదక్షిణః॥ 13-259-12(91814)
తాం త్వకామయత శ్రీమాన్వరుణః పూర్వమేవ హ।
స చాగంయ వనప్రస్థం యమునాయాం జహార తాం॥ 13-259-13(91815)
జలేశ్వరస్తు హృత్వా తామనయస్త్వం పురం ప్రతి।
పరమాద్భుతసంకాశం షట్సహస్రశతహ్రదం॥ 13-259-14(91816)
న హి రంయతరం కించిత్తస్మాదన్యత్పురోత్తమం।
వాసాదైరప్సరోభిశ్చ దివ్యైః కామైశ్చ శోభితం॥ 13-259-15(91817)
తత్ర దేవస్తయా సార్ధం రేమే రాజంజలేశ్వరః।
తదాఖ్యాతముచథ్యాయ తతః పత్న్యవమర్దనం॥ 13-259-16(91818)
తచ్ఛ్రుత్వా నారదాత్సర్వముచథ్యో నారదం తదా।
ప్రోవాచ గచ్ఛ బ్రూహి త్వం వరుణం పరుషం వచః॥ 13-259-17(91819)
మద్వాక్యాన్ముంచ మే భార్యాం కస్మాత్తాం హృతవానసి।
లోకపాలోసి లోకానాం న లోకస్య విలోపకః॥ 13-259-18(91820)
సోమేన దత్తా భార్యా మే త్వయా చాపహృతాఽద్య వై।
ఇత్యుక్తో వచనాత్తస్య నారదేన జలేశ్వరః॥ 13-259-19(91821)
ముంచ భార్యాముచథ్యస్య కస్మాత్త్వం హృతవానసి।
ఇతి శ్రుత్వా వచస్తస్య సోఽథ తం వరుణోఽబ్రవీత్॥ 13-259-20(91822)
మమైషా సుప్రియా భార్యా నైనాముత్స్రష్టుముత్సహే।
ఇత్యుక్తో వరుణేనాథ నారదః ప్రాప్య తం మునిం।
ఉచథ్యమబ్రవీద్వాక్యం నాతిహృష్టమనా ఇవ॥ 13-259-21(91823)
గలే గృహీత్వా క్షిప్తోస్మి వరుణేన మహామునే।
న ప్రయచ్ఛతి తే భార్యాం యత్తే కార్యం కురుష్వ తత్॥ 13-259-22(91824)
నారదస్య వచః శ్రుత్వా క్రుద్ధః ప్రాజ్వలదంగిరాః।
అపిబత్తేజసా వారి విష్టభ్య సుమహాతపాః॥ 13-259-23(91825)
పీయమానే తు సర్వస్మింస్తోయేఽపి సలిలేశ్వరః।
సుహృద్భిర్భిక్షమాణోఽపి నైవాముంచత తాం తదా॥ 13-259-24(91826)
తతః క్రుద్ధోఽబ్రవీద్భూమిముచథ్యో బ్రాహ్మణోత్తమః।
దర్శయ స్వస్థలం భద్రే షట్సహస్రశతహ్రదం॥ 13-259-25(91827)
తతస్తదీరణం జాతం సముద్రస్యావసర్పతః।
తస్మాద్దేశాన్నదీం చైవ ప్రోవాచాసౌ ద్విజోత్తమః॥ 13-259-26(91828)
అదృశ్యా గచ్ఛ భీరు త్వం సరస్వతి మరూన్ప్రతి।
అణుణ్యభూషో భవతు దేశస్త్యక్తస్తయా శుభే॥ 13-259-27(91829)
తతశ్చూర్ణీకృతే దేశేక భద్రామాదాయ వారిపః।
అదదాచ్ఛరణం గత్వా భార్యామాంగిరసాయ వై॥ 13-259-28(91830)
ప్రతిగృహ్య తు తాం భార్యాముచథ్యః సుమనాఽభవత్।
ముమోచ చ జగద్దుఃఖాన్మరుతశ్చైవ నిర్మలాః॥ 13-259-29(91831)
తతః స లబ్ధ్వా తాం భార్యాం వరుణం ప్రాహ ధర్మవిత్।
ఉచథ్యః సుమహాతేజా యత్తుచ్ఛృణు నరాధిప॥ 13-259-30(91832)
మయైషా తపసా ప్రాప్తా క్రోశతస్తే జలాధిప।
ఇత్యుక్త్వా తాముపాదాయ స్వమేవ భవనం యయౌ॥ 13-259-31(91833)
ఏష రాజన్నీదృశో వై ఉచథ్యో బ్రాహ్మణర్షభః।
బ్రవీమి హాన్యం బ్రూహి త్వముచథ్యాత్క్షత్రియం వరం॥ ॥ 13-259-32(91834)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి ఏకోనషష్ట్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 259 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-259-3 భూమిత్వం త్యక్త్వా బ్రహ్మణః పదం గమిష్యామీతి సంబంధః॥ 7-259-11 ఉచథ్యార్థే తు చార్వంగీ పరం నియమమాస్థితా। ఇతి ఝ.పాఠః॥ 7-259-12 సోమః దదామీత్యుక్త్వా దదావిత్యధ్యాహారేణ యోజనా। దదావత్రిర్యశస్వినీమితి ఝ.పాఠః। అత్రిః సోమపితా॥ 7-259-16 దేవో వరుణః। తయా భద్రకయా॥ 7-259-25 దర్శయస్వ బిలం భద్రే ఇతి క.పాఠః॥ 7-259-26 ఈరిణం ఊషరప్రవేశః। సముద్రశ్చాపసర్పతేతి క.పాఠః॥ 7-259-27 అపుణ్య ఏష భవిత్వితి ఝ.పాఠః॥ 7-259-29 దుఃఖాద్వరుణం చైవ హైహయేతి ఝ.పాఠః। జగద్వరుణం చ దుఃఖాన్ముమోచ మోచయామాస॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.